هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

117

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

به جرم خاك و فلك در نگاه بايد كرد * كه اين كجاست ز آرام و آن كجا ز سفر فصل دويم : در آداب سفر در ذكر بعضى از احاديث معتبره كه در خصوص آداب سفر وارد شده ، و در آن 4 مطلب است : مطلب اول . در ذكر بعضى از احاديث است كه در خصوص « مرافقت » و « مصاحبت » وارد شده [ است ] . فى « فروع الكافى » عن « صفوان الجّمال » « 1 » عن « ابى عبد اللّه » « 2 » - عليه السلام - قال : كان ابى يقول ما يعنوبمن يامّ هذا البيت اذا لم يكن فيه ثلث خصال خلق يخالق به من صحبه او حلم يملك به من غضبه او ورع يحجره عن محارم اللّه . خلاصهء معنى حديث اين است كه : اعتنا نمىشود بر آن كسى كه قصد مىكند « بيت خداوند » را ، مگر كه در او 3 خصلت نباشد : يكى : خلقى است كه به آن خلق همراهى مىكند و مسالمت مىجويد از غضب خود . دويم : حلمى است كه تماسك مىنمايد با آن « حلم » از غضب خود . سيّم : حيا و پرهيزكارى است كه مانع مىشود او را از محارم و معاصى . ايضا در كتاب مزبور از « ابى جعفر » « 3 » - عليه السلام - حديثى به روايت « ابى ربيع شامى » « 4 » منقول است كه گفت روزى در خدمت « حضرت ابى عبد اللّه » - عليه السلام -

--> ( 1 ) . صفوان جمال ، فرزند مهران اسدى كه از محدثان و راويان شيعى قرن دوم هجرى است و دربارهء او حكايت شترانى كه به خليفه عباسى « هارون الرشيد » كرايه داده بود ، در كتاب‌ها به چشم مىخورد . ( روضات الجنات ، 554 ) ( 2 ) . در احاديث شيعى ( يكى از فرقه‌هاى دين اسلام ) منظور از ابا عبد الله و ابى عبد الله ششمين پيشواى اماميه يعنى جعفر صادق است و در كتاب‌هاى مقتل و روضه‌خوانى ، اشاره به سومين پيشواى اماميه ، يعنى حسين بن على است . ( 3 ) . اين كينه را چون مطلق آرند ، مراد محمد باقر و چون ابو جعفر ثانى گويند ، مقصود محمد تقى ( پيشواى نهم شيعه اماميه ) است . ( 4 ) . خالد يا خليد بن اوفى معروف به ابو ربيع شامى عنزى عاملى ، از راويان و محدثان شيعه در سدهء دوم هجرى ، كه كتابى هم در حديث نوشته و شاگرد دو تن از پيشوايان شيعه بوده است . ( امل الآمل ، 1 / 82 ؛ معجم رجال الحديث ، 7 / 73 ) .